Edukacja, zabawa i zdrowie dla najmłodszych

Zdrowie

Kosmetyki dla dzieci – jak je wybierać i czego unikać

·

Kosmetyki dla dzieci zajmują w drogeriach całe regały, a kolorowe opakowania i obietnice na etykietach nie ułatwiają wyboru. Tymczasem skóra niemowlęcia i małego dziecka jest cieńsza i łatwiej traci wodę niż skóra dorosłego, dlatego potrzebuje prostej, łagodnej pielęgnacji. W praktyce mniej produktów oznacza zwykle mniej problemów.

Rodzicom najczęściej wystarcza kilka podstawowych rzeczy: łagodny środek do mycia, emolient lub krem nawilżający, krem ochronny pod pieluszkę i, w sezonie, ochrona przed słońcem. Reszta to dodatki, które warto wprowadzać rozważnie.

Dlaczego skóra dziecka potrzebuje innej pielęgnacji

Bariera ochronna skóry u najmłodszych dzieci dopiero dojrzewa. Skóra szybciej się przesusza, łatwiej ją podrażnić, a substancje nałożone na powierzchnię mogą wnikać głębiej niż u dorosłych. Dodatkowo dziecko ma dużą powierzchnię ciała w stosunku do masy, więc każdy kosmetyk rozprowadza się na sporym obszarze.

Z tego powodu produkty przeznaczone dla dorosłych, nawet łagodne, nie zawsze sprawdzą się u malucha. Mydło do rąk, żel pod prysznic czy perfumowany balsam mogą przesuszać i podrażniać. Lepiej sięgać po kosmetyki oznaczone jako przeznaczone dla dzieci w określonym wieku i zawsze czytać, od jakiego wieku producent je poleca.

Jak czytać skład kosmetyków dla dzieci

Lista składników na opakowaniu jest uporządkowana od substancji, których jest najwięcej, do tych, których jest najmniej. Nie trzeba znać chemii, by wyciągnąć z niej kilka przydatnych informacji. Wystarczy zwrócić uwagę na długość składu i obecność dodatków, które najczęściej podrażniają.

  • Krótki skład. Im mniej składników, tym łatwiej ustalić, co ewentualnie zaszkodziło, gdy pojawi się reakcja.
  • Substancje zapachowe. Zapach to jedna z częstszych przyczyn podrażnień i uczuleń. U niemowląt i dzieci z wrażliwą skórą lepiej wybierać produkty bezzapachowe.
  • Barwniki. Kolor nie poprawia działania kosmetyku, więc dla małego dziecka nie jest potrzebny.
  • Olejki eteryczne. Naturalne nie znaczy łagodne. Część olejków może podrażniać skórę lub drogi oddechowe, zwłaszcza u najmłodszych.
  • Silne detergenty. Środki myjące mocno się pieniące bywają bardziej wysuszające. Do mycia dziecka wystarczy łagodna emulsja lub żel.

Warto też pamiętać, że określenia „hipoalergiczny”, „naturalny” czy „dermatologicznie testowany” nie gwarantują, że dany produkt nie uczuli konkretnego dziecka. To wskazówki, a nie pewność, dlatego reakcję skóry i tak trzeba obserwować.

Podstawowa pielęgnacja niemowlęcia i przedszkolaka

Zestaw kosmetyków dla dzieci nie musi być duży. U niemowlęcia kąpiel kilka razy w tygodniu, w letniej wodzie, z niewielką ilością łagodnego środka myjącego, często w zupełności wystarcza. Po kąpieli skórę osusza się delikatnie ręcznikiem, przykładając go, a nie pocierając.

Mycie i nawilżanie

Emolienty, czyli preparaty natłuszczające i nawilżające, pomagają utrzymać wodę w skórze. Stosuje się je zwykle po kąpieli, na lekko wilgotną skórę. Jeśli skóra dziecka jest gładka i nie przesusza się, nie trzeba smarować całego ciała codziennie, natomiast przy suchych miejscach regularne nawilżanie bywa bardzo pomocne.

Okolice pieluszki i włosy

Krem ochronny pod pieluszkę tworzy warstwę, która oddziela skórę od wilgoci. Ważniejsze od kremu są jednak częsta zmiana pieluszki i dokładne osuszanie. Na główce niemowlęcia mogą pojawić się łuski, a ich bezpieczne usuwanie opisujemy w tekście o tym, jak usunąć ciemieniuchę u niemowlaka.

U przedszkolaka pielęgnacja zmienia się niewiele. Dziecko więcej się brudzi i częściej przebywa na dworze, więc przydaje się łagodny szampon, krem do rąk na zimę i ochrona ust przed wiatrem.

Test nowego kosmetyku na skórze dziecka

Każdy nowy produkt warto wprowadzać pojedynczo, a nie kilka naraz. Dzięki temu w razie reakcji wiadomo, który kosmetyk ją wywołał. Prosty test pozwala ograniczyć ryzyko, choć nie wyklucza go całkowicie.

Kobieta wciera krem w grzbiet dłoni przy jasnym oknie
Zanim kosmetyk trafi na skórę dziecka, sprawdź jego skład i wiek, od którego jest przeznaczony. Zdjęcie: IqbalStock / Pixabay
  1. Nałóż niewielką ilość kosmetyku na mały fragment skóry, na przykład na wewnętrzną stronę przedramienia.
  2. Obserwuj to miejsce przez kolejną dobę, a jeśli to możliwe, nieco dłużej.
  3. Jeśli pojawi się zaczerwienienie, swędzenie, pęcherzyki lub wysypka, zmyj produkt letnią wodą i nie stosuj go dalej.
  4. Gdy skóra wygląda dobrze, wprowadzaj kosmetyk stopniowo, zaczynając od niewielkich ilości.

Dobrze jest zapisać, jakich produktów używało dziecko, gdy pojawiła się reakcja. Taka notatka bardzo ułatwia późniejszą rozmowę z lekarzem.

Czego unikać w kosmetykach dla dzieci

Nie chodzi o to, by bać się każdego składnika, ale by nie narażać skóry dziecka na niepotrzebne obciążenia. Dlatego warto ograniczyć produkty, które niewiele wnoszą do pielęgnacji, a mogą podrażniać. Kilka zasad pomaga uporządkować łazienkową półkę:

  • Perfumy, mgiełki i wody zapachowe dla małych dzieci nie są potrzebne.
  • Kosmetyki dla dorosłych, w tym kremy przeciwzmarszczkowe czy balsamy z dodatkami aktywnymi, lepiej zostawić dla siebie.
  • Domowych mieszanek z olejkami eterycznymi nie stosuj u niemowląt i małych dzieci bez zgody lekarza. Niektóre olejki, na przykład miętowy czy eukaliptusowy, mogą u maluchów wywołać groźne reakcje dróg oddechowych.
  • Talk i pudry sypkie mogą zostać wdychane przez dziecko, więc lepiej z nich zrezygnować.
  • Produkty przeterminowane lub o zmienionym zapachu i konsystencji należy wyrzucić.

Z kolei kosmetyki „dla dzieci” w formie zabawek, na przykład kolorowe lakiery czy błyszczyki, traktuj jako okazjonalną zabawę, a nie codzienną pielęgnację. Zawsze sprawdzaj, od jakiego wieku są przeznaczone.

Ochrona przed słońcem i zimnem

Skóra dziecka łatwo ulega oparzeniom słonecznym. Niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia nie powinny przebywać na bezpośrednim słońcu. Chronią je cień, lekkie ubranie zakrywające ciało, kapelusz oraz unikanie słońca w najgorętszych godzinach dnia. Kremów z filtrem u tak małych dzieci zwykle się nie stosuje, a jeśli to konieczne, wybór warto omówić z pediatrą. Także u starszych dzieci krem z filtrem to dodatek, a nie jedyna metoda ochrony.

Starsza kobieta w czapce smaruje kremem z filtrem policzek chłopca w czapce z daszkiem
Krem z filtrem nakładaj przed wyjściem i ponawiaj aplikację po kąpieli lub zabawie.

U starszych dzieci warto wybierać produkty z filtrem przeznaczone dla dzieci i nakładać je odpowiednio grubą warstwą, ponawiając aplikację zgodnie z instrukcją, zwłaszcza po wyjściu z wody i wytarciu ręcznikiem. Zimą natomiast przydaje się tłustszy krem ochronny na twarz przed wyjściem na mróz i wiatr.

AZS, wysypki i kiedy iść do lekarza

Atopowe zapalenie skóry, czyli AZS, i inne przewlekłe problemy skórne wymagają opieki lekarza. W takich przypadkach dobór kosmetyków, w tym emolientów, najlepiej ustalić z pediatrą lub dermatologiem. Samodzielne testowanie kolejnych produktów może pogorszyć stan skóry i opóźnić właściwe leczenie.

Do lekarza warto zgłosić się także wtedy, gdy:

  • wysypka szybko się rozprzestrzenia, sączy się lub tworzą się pęcherze,
  • zmianom towarzyszy gorączka albo dziecko jest wyraźnie osłabione,
  • swędzenie nie pozwala dziecku spać,
  • pojawia się obrzęk twarzy, ust lub trudności z oddychaniem – wtedy pomoc jest potrzebna natychmiast.

Lekarz pomoże ocenić, czy problem wynika z kosmetyku, czy z innej przyczyny, i dobierze odpowiednią pielęgnację.

Przechowywanie i termin ważności

Nawet dobrze dobrany kosmetyk może podrażnić skórę, jeśli jest źle przechowywany. Na opakowaniu zwykle znajduje się symbol otwartego słoiczka z liczbą miesięcy, przez które produkt nadaje się do użytku po otwarciu. Warto zapisać na etykiecie datę otwarcia, bo w codziennym zamieszaniu łatwo ją zapomnieć.

Symbol PAO 12M, znak Zielonego Punktu, oznaczenie LDPE i kod kreskowy na butelce balsamu
Symbol otwartego słoiczka podaje, ile miesięcy po otwarciu kosmetyk nadaje się do użycia. Zdjęcie: I, Trounce, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons
  • Trzymaj kosmetyki w suchym miejscu, z dala od kaloryfera i słońca, które przyspieszają ich psucie.
  • Kremy w słoiczkach nabieraj czystą szpatułką lub umytymi rękami, aby nie przenosić do nich bakterii.
  • Zakręcaj opakowania po każdym użyciu i nie dolewaj wody do resztek płynu do kąpieli.
  • Przechowuj wszystkie produkty poza zasięgiem dziecka, bo maluchy chętnie je otwierają i próbują.

Jeśli kosmetyk zmienił kolor, zapach albo się rozwarstwił, nie ryzykuj i po prostu go wyrzuć. Na wyjazdy lepiej natomiast zabierać mniejsze opakowania, które zdążysz zużyć.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy można stosować kosmetyki dla dzieci?

Producenci podają na opakowaniu, od jakiego wieku dany produkt jest przeznaczony. U noworodka pielęgnacja jest bardzo prosta i często wystarczy sama woda oraz delikatny emolient.

Czy kosmetyki naturalne są bezpieczniejsze dla dziecka?

Niekoniecznie. Składniki roślinne, w tym olejki eteryczne, również mogą uczulać. Liczy się cały skład i reakcja konkretnego dziecka.

Jak często kąpać niemowlę?

Zwykle wystarczy kilka razy w tygodniu, z codziennym myciem buzi, rączek i okolic pieluszki. Częstotliwość można dostosować do potrzeb dziecka i stanu jego skóry.

Czy można używać jednego kosmetyku dla całej rodziny?

Łagodne, bezzapachowe produkty bywają odpowiednie dla wszystkich domowników. Trzeba jednak sprawdzić, czy producent dopuszcza stosowanie u dzieci w danym wieku.

Co zrobić, gdy po kosmetyku pojawiła się wysypka?

Zmyj produkt letnią wodą i przestań go używać. Jeśli zmiany nie ustępują, nasilają się albo dziecko źle się czuje, skontaktuj się z pediatrą.

Zobacz również